Hội Chợ Giáng Sinh và Năm Mới ở Đức.

Gian hàng bán gà nướng trong hội chợ.

Mua sắm Giáng Sinh ở thành phố Cologne.

Vương cung thánh đường Cologne bên dòng sông Rhine.

Tác giả thử bia Đức trên vỉa hè Cologne.

Hàng năm trên mọi thành phố nước Đức đều có hội chợ Giáng Sinh và Tết Dương Lịch để mọi người mua sắm cho những dịp lễ cuối năm. Hội chợ thường tổ chức ở quảng trường trung tâm thành phố từ cuối tháng 11 cho đến trước ngày Giáng Sinh mới kết thúc. Hội chợ Giáng Sinh trên nước Đức tưng bừng nhiều màu sắc với hàng trăm gian hàng thực phẩm, quà tặng, vật dụng trang hoàng nhà cửa và những chương trình ca múa, hòa nhạc, pháo bông hấp dẫn du khách từ xa đổ về cùng hòa nhịp trong không khí ăn mừng Giáng Sinh và chào đón năm mới.

Hội chợ Giáng Sinh Neumarkt

Năm nay chúng ta thử viếng một vòng hội chợ Giáng Sinh nổi tiếng nhất nước Đức là hội chợ ở thành phố Cologne mà người ta thường gọi là Chợ Giáng Sinh trên sông Rhine (Christmas Market on the Rhine) được tổ chức từ ngày 27 tháng 11 cho đến 22 tháng 12, mỗi ngày từ 11 giờ sáng cho đến 9 giờ đêm. Hội chợ được tổ chức tại quảng trường Neumarkt ở trung tâm thương mại mua sắm. Hội chợ Giáng Sinh là truyền thống văn hóa có từ xưa và nhiều gian hàng ở hội chợ vẫn có mặt thường xuyên mỗi năm từ thập niên 1970 cho đến nay. Cửa vào hội chợ rực rỡ hàng ngàn ánh đèn màu như hội hoa đăng và bên trong hàng trăm gian hàng bày bán thực phẩm truyền thống dân Đức ăn trong dịp lễ Giáng Sinh và quà tặng là những món thủ công rất khéo léo.

Hội chợ Giáng Sinh tại đây cũng như chợ Tết ở xứ ta, bán đủ mọi thứ cần thiết để ăn mừng lễ Giáng Sinh và đón Tết Dương Lịch. Đây là dịp nghỉ lễ cuối năm, đoàn tụ gia đình, bạn bè thăm nhau nên gia đình nào cũng cần dự trữ nhiều đồ ăn để thết đãi người thân, bạn bè. Để cung ứng nhu cầu thực phẩm, trong hội chợ bày bán những món ăn truyền thống của Đức nhiều nhất là xúc xích (sausage) là loại dồi heo có thể để lâu ngày trong thời tiết lạnh mà không hư. Người Đức rất chuộng xúc xích và có đến 1,500 loại xúc xích khác nhau có tên theo địa phương như Franfurters, Nuremburg (được nướng), Bavaria (có màu trắng) v.v... Xúc xích thường được người Đức ăn trong bữa cơm tối là bữa ăn chính của gia đình kèm với bánh mì, phó mát (cheese) ngay cả trong những gia đình khá giả. Họ ăn xúc xích là vì ưa thích chứ chẳng phải là vì họ nghèo hay hà tiện! Ngoài những loại xúc xích để đem về dự trữ ăn dần, hội chợ cũng bán các loại xúc xích ăn ngay tại chỗ đã được nướng, hấp hay chiên để ăn nóng trong những quán bia hay chỉ có bàn cao đứng ăn không có ghế ngồi. Mua sắm trong hội chợ, bụng đói ăn những dồi heo nóng thơm lừng rất ngon và để tăng hương vị khách có thể để thêm ketchup, mù tạt, tiêu... Đặc biệt du khách nên thử qua xúc xích màu trắng có tên là “WeiB Wurst” dồi mềm, béo ngậy vì nhiều mỡ. Rất ngon vì có những gia vị thảo mộc đặc biệt bên trong và thịt heo Đức nhỏ con ít mỡ, hương vị đậm đà ngọt thịt hơn heo Mỹ. Ngoài xúc xích ăn trong ngày lễ Giáng Sinh, người Đức còn nấu món Gulash, đây là một món ăn nước như la-gu của Pháp nấu bằng thịt bò với hành củ, cà chua và khoai tây.

Về thực phẩm hội chợ còn bày bán rất nhiều loại phó mát (cheese), bơ khác nhau. Các loại hạt, mức trái cây để làm nhân bánh “fruit cake” là loại bánh không thể thiếu trong mùa Giáng Sinh. Bánh làm bằng men Christstollen hay cookies mùi vị gừng Lebkuchen cũng là những loại bánh truyền thống dành cho lễ Giáng Sinh. Đức là thiên đường của các loại bia và nổi tiếng nhất là bia vùng Cologne được cất bằng nước ngọt của sông Rhine. Rượu vang làm bằng nho vùng đồng bằng sông Rhine cũng rất nổi tiếng không thua gì rượu nho Bordeau của Pháp trong đó có rượu vang Gluhwein cay cay sưởi ấm trong những đêm tuyết băng lạnh giá.

Trang trí nhà cửa trong mùa Giáng Sinh cũng rất được người Đức chú trọng như một phần không thể thiếu để chào mừng một năm mới. Không phải mỗi năm đều lập lại cách trang hoàng giống nhau mà họ thay đổi hình thức trang trí nhà cửa đổi mới từng năm. Cây thông Giáng Sinh và những món trang hoàng trên cây đều phải đi chung một bộ, cùng kiểu cách và màu sắc. Những hang đá, máng cỏ với tượng thánh gia thất được cả già đình họp bàn rất kỹ trước khi mua. Đôi khi cảnh hang đá Bethlem nơi Chúa hài đồng sinh ra đời cũng chưa đủ, nhiều nhà còn làm thêm cảnh một thành phố Đức với giáo đường, tòa thị chính, nhà ga xe lửa, trạm bưu điện, đường sá, người đi trông như cảnh thật được thu nhỏ lại với ánh đèn ấm áp trong mỗi ngôi nhà trong khi bên ngoài tuyết trắng giá băng phủ đầy. Những món trang trí chi tiết cầu kỳ như vậy đều có thể tìm thấy nơi hội chợ không thiếu món nào mà người thưởng ngoạn có thể nghĩ ra. Mùa Đông băng giá khó tìm hoa tươi nên người ta dùng hoa khô để trang hoàng phòng khách, bàn ăn. Hoa khô trong hội chợ không thiếu một loại hoa nào, tuy khô nhưng màu sắc rực rỡ, tươi sáng không khác gì hoa tươi và để bao lâu cũng được.

Hội chợ cũng là thiên đường hấp dẫn trẻ con với những trò chơi cỡi ngựa quay vòng hay đu bay, sân khấu múa rối bằng những búp bê, ông già Noel và rất nhiều gian hàng đồ chơi, sô cô la và bánh kẹo. Giải trí cho người lớn trong hội chợ có triển lãm thương mại hay văn hóa, nghệ thuật và hòa nhạc hay các điệu vũ dân gian thời Trung Cổ.

Thánh đường Cologne

Du khách đi hội chợ Giáng Sinh cạnh nhà thờ thường vào hành hương hay thăm viếng nhà thờ vì đây là di tích lịch sử của giáo hội Thiên Chúa Giáo La Mã đồng thời cũng là một trong những kiến trúc cổ vĩ đại hoành tráng nhất của nhân loại được Liên Hiệp Quốc xếp vào di sản thế giới. Nhà thờ có kiến trúc Gothic (hai ngọn tháp chuông đối xứng) rất cổ xưa được xây từ thế kỷ 13 và bên trong tàng trữ nhiều hài cốt thánh nhân trong giáo hội Công giáo La Mã trong đó có xá lợi (relics) của Ba Vua là những vị khách đầu tiên đến thăm viếng chiêm bái Chúa Jesus khi được sinh ra trong hang đá ở thành phố Bethlehem.

Theo thánh kinh, thánh Matthew viết rằng: Sau khi Đức Mẹ Maria sanh Chúa Jesus ở hang đá Bethlehem, có 3 nhà hiền triết từ Phương Đông đến thăm. Trước khi các ông đến có ghé thành Jerusalem để gặp vua Herod hỏi đường đến nơi Chúa mới sanh. Herod nhắn nhủ với ba ông rằng trên đường trở về nhớ ghé lại cho biết Chúa sanh ra ở đâu để vua Herod đến viếng (nhưng kỳ thật là để tiêu trừ vì Herod không muốn có người được thiên hạ tôn sùng, ảnh hưởng đến ngai vua của ông ta). Nhờ điềm báo mộng ba vua dùng đường khác để trở về Phương Đông. Xá lợi Ba Vua được thờ ở thánh đường Cologne là xương, nguyên thủy được thờ ở thành Constantinople (Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay) được Hồng Y Milan là Eustorgius I đưa về Milan năm 344. Xá lợi được hoàng đế La Mã là Fredrick Barbarossa trao lại cho Hồng Y Cologne Rainald of Dassel năm 1164. Từ đó khách hành hương chiêm bái xá lợi Ba Vua đổ về Cologne rất đông trong ngôi thánh đường cũ được hoàn thành năm 818. Năm 1248 ngôi nhà thờ này bị thiêu rụi vì hỏa hoạn và cùng trong năm ngôi nhà thờ mới được Giám Mục đặt viên đá đầu tiên bắt đầu xây dựng. Công việc xây cất bị đình trệ vì chiến tranh, nhà thờ hoàn thành một phần nhưng chỉ một ngọn tháp phía Bắc. Đến năm 1842 người ta gấp rút tổ chức quyên tiền để xây dựng tiếp, số tiền cần có để hoàn tất nhà thờ rất lớn trị giá bằng 1 tỷ Mỹ kim ngày nay. Công việc xây cất được tiếp tục với họa đồ nguyên bản thời Trung cổ nhưng áp dụng một số kỹ thuật mới thời đó như mái lợp kim loại, chánh điện được hoàn tất và các ngọn tháp được thêm vào. Nhà thờ hoàn thành vào năm 1880 sau 632 năm gián đoạn và được khánh thành bởi vua Đức Wilhelm I. Trong trận Thế Chiến Thứ Hai gần như toàn bộ thành phố Cologne bị thiêu rụi bởi những trận không tập nặng nề của không quân Đồng Minh Anh Mỹ vì nơi đây đặt bộ chỉ huy của quân Đức. Nhà thờ không bị sập nhưng bị hư hại nặng nề, theo ảnh chụp thời đó cho thấy hai tháp chuông còn đứng vững trong một thành phố bị san bằng đổ nát. Công cuộc tái thiết bắt đầu và hoàn tất năm 1956 nhưng hiện vẫn còn phải tu bổ thường xuyên như mới đây thay thế một số tranh kính màu cho hợp với các cửa kính nguyên thủy thời Trung cổ (trước đây tạm thay bằng kính đục không phải là những bức tranh).

Cologne là thành phố lớn thứ tư của nước Đức sau Berlin, Hamburg và Munich và là thủ phủ lớn nhất của vùng bình nguyên sông Rhine tập trung đông dân đến 10 triệu người sống dọc theo sông Rhine nối liền các thành phố lớn của miền trung nước Đức như Bonn, Frankfurt. Cologne là một trong những thành phố cổ xưa nhất của Đức đã được đế quốc La Mã thành lập cách đây hơn hai ngàn năm là trung tâm văn hóa của vùng bình nguyên sông Rhine đông dân, đất đai màu mỡ, cây trái tốt lành. Do hấp dẫn bởi lịch sử xa xăm, du khách thường đến Cologne với tâm tình hoài cổ, chiêm ngưỡng các kiến trúc La Mã nhưng nổi tiếng nhất là ngôi vương cung thánh đường. Riêng trong mùa lễ Giáng Sinh hàng triệu người đến đây để mua sắm vui chơi trong các hội chợ và cũng là dịp hành hương, cầu nguyện cho những gì đẹp nhất trong năm mới như lời những thiên thần hát ở Bethlehem trong đêm Chúa Giáng Sinh:

“Vinh danh Chúa cả trên trời

Bình an dưới thế cho người thiện tâm.”

Trịnh Hảo Tâm

 

Cùng ngòi bút du lịch Trịnh Hảo Tâm, đã phát hành 4 quyển ký sự “Trên Những Nẻo Đường Việt Nam” (tái bản), “Miền Tây Hoa Kỳ” (Hawaii, Nam Bắc Cali, Seattle, Vancouver...), “Ký Sự Du Lịch Trung Quốc” và “Mùa Thu Đông Âu”. Mùa lễ cuối năm là mùa đoàn tụ gia đình ở phương xa luôn dịp kết hợp du lịch nghỉ ngơi, mọi người cần đọc để chuẩn bị cho chuyến đi và tìm hiểu những thắng cảnh sẽ đến. Giá 15 US$ mỗi quyển (bao cước phí), đã có bán tại các nhà sách Văn Bút, Tự Lực, Tú Quỳnh, Phước Hạnh, Trống Đồng. Ở xa gởi ngân phiếu về tác giả, sách có chữ ký sẽ được gởi đến tận nhà:

Trịnh Hảo Tâm

3683 Hawks Drive

Brea CA 92823

Điện thoại 714-528-1413

Email: trinhhaotam@hotmail.com