Hiệp hội các BS gia đình Mỹ (American Academy of Family medicine) có những khuyến cáo sau đây về những “thuốc“ dược thảo được bán tự do trên nước Mỹ (herbal products and supplements) vì khác với các loại dược phẩm chữa bệnh (medical products) phải ở dưới sự quản chế và kiểm soát của cơ quan FDA của chính phủ lien bang thì việc nhập cảng, phân phối cũng như mua bán những thứ dược thảo gần như hoàn toàn tự do không có sự kiểm soát gì cả.

Tuy được phép tự do quảng cáo trên thị trường nhưng các loại dược thảo không được quyền quảng cáo một cách quá lố lăng như trị được bệnh ung thư, bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch..và có thể bị phạt nếu có người than phiền hoặc bị những biến chứng bất thường.

1.- Dược thảo có hoàn toàn vô hại hay không ?

Tuy được bán tự do và phần lớn được chế biến từ cây cỏ, thảo mộc, từ thiên nhiên ( natural ) nhưng điều này không có nghĩa là các thuốc dược thảo hoàn toàn vô hại. Khác với các loại thuốc phải mua có toa hoặc loại OTC những loại dược thảo không hề được kiểm chứng sự an toàn hay hữu hiệu bởi FDA mà tùy thuộc vào trách nhiệm của những nơi nhập cảng hoặc phân phối những loại dược thảo.

Một vài loại có thể chứa đựng những chất như mật ong chúa, phấn ong ( pollen ) có thể gây dị ứng. Một vài loại có thể không được tinh khiết hoặc có pha lẫn một vài chất độc như arsenic, mercury, chì và một vài thuốc độc khác. Giới Đông Y có quan niệm về độc tính khác với tây Y nên một vài chất cực độc đối với Tây Y như mercury, arsenic được Đông Y dùng làm thuốc chữa bệnh !

 Các loại dược thảo được chế biến nhưng không có thời gian hạn định ( date limit ) khiến có thể bị meo mốc hoặc hư thối mà người mua không biết.

2.- Những loại dược thảo thông thường nhất

Hiện nay có hàng trăm, hàng ngàn loại herbal products khác nhau được quảng cáo chữa rất nhiều chứng bệnh như đau tim, tiểu đường, cảm cúm, bệnh gan ruột và thậm chí cả chứng bệnh về sinh lý nữa nhưng cho đến nay thì chưa có những khảo cứu nào chứng minh sự hữu hiệu hay an toàn của những dược thảo. Những loại thông thường nhất là chondroitin (sụn cá mập), mỡ cá (fish oil), Echinacea (trị cảm lạnh), garlic (tỏi), ginseng (nhân sâm), kava, melatonin, saw palmetto..

3.- Những người có bệnh mãn tính có nên dùng dược thảo hay không?

Những người có bệnh mãn tính như tiểu đường, tim mạch hoặc những người cao niên cần hết sức cẩn thận khi dùng dược thảo vì có thể bị những phản ứng nguy hiểm. Những chứng bệnh mãn tính như ung thư, tiểu đường, cao huyết áp, sơ cứng động mạch, bệnh gan, tâm trí, sưng nhiếp hộ tuyến đều phải tham khảo BS gia đình trước khi dùng dược thảo.

Trước khi giải phẫu thì cần ngưng dùng dược thảo và phải tham khảo BS gia đình.

4.- Dược thảo có phản ứng phụ không (side effects).

Có khá nhiều và đôi khi nguy hiểm nhưng gây ra chảy máu, bí tiểu, huyết áp cao, đau tim, động kinh hoặc nhiễm độc cơ thể.

5.- Dược thảo có ảnh hưởng lên các loại dược phẩm có toa hay OTC không ?

Có khá nhiều nhất là những loại thuốc chống đông máu như coumadin,aspirin mà một số khác đông người bệnh dùng ở Mỹ trị bệnh tim mạch. Nếu dùng các dược thảo ở liều cao và dùng lâu thì có thể sẽ có những tác dụng lên các loại thuốc có toa và các loại OTC.

Những loại thuốc có toa như coumadin, aspirin, thuốc trị cao huyết áp, thuốc trị tiểu đường, thuốc trị ung thư đều dễ bị ảnh hưởng bởi các dược thảo.

Đã có một vài trường hợp suy thận cấp tính (acute renal failure) sau khi dùng thuốc dược thảo. Đã có một vài trường hợp động kinh sau khi dùng thuốc mã hoàng có chất ephedra mà hiện nay bị chính phủ Mỹ cấm bán.

Vì thế cần tham khảo kỹ lưỡng BS gia đình trước khi dùng dược thảo. Tuyệt đối không nên che dấu BS gia đình khi mua thuốc herbal medicine vì có thể bị tai nạn bất thường.

Nói chung thì các thuốc dược thảo hiện nay vẫn được bày bán tự do, quảng cáo tự do và không ở dưới sự kiểm soát của FDA. Những người bỏ tiền mua hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu có biến chứng và dĩ nhiên tiền mua không được các hang bảo hiểm bồi hoàn. Tại một số các nước Tây Âu, nhất là Đức thì có một vài dược thảo như St John Wort, valeriane.. được chính phủ công nhận và bồi hoàn.

Một vài loại có thể có những ích lợi đã được Y học công nhận nhất là trong lãnh vực phòng bệnh ví dụ như mỡ cá (fish oil), red yeast, valeriane, melatonin, black cohosh.. nhưng phần lớn thì chưa có gì chắc chắn và có thể gây ngộ độc, nhất là nếu dùng ở liều thuộc quá cao tại những người cao niên hoặc có bệnh mãn tính trong người.

Việc bào chế các loại dược thảo nhất là nhập cảng từ Trung Quốc thì hết sức tùy tiện và có thể gây ra những biến chứng tai hại và nhất là không được một số các hãng bảo hiểm .. đài thọ nếu chẳng may phải vào bệnh viện điều trị cấp cứu !

BS Vũ văn Dzi,MD.