Theo giới quan sát, chính quyền Bắc Kinh đã không trả tự do cho một nhà ly khai Trung Quốc nào nhân chuyến viếng thăm của ông Obama. Điều này không giống như trước đây, khi các vị tổng thống Mỹ khác chính thức viếng thăm Trung Quốc.
Cho dù Barack Obama đã đề cập đến Nhân quyền, tại thành phố Thượng Hải và tại Bắc Kinh, nhưng tổng thống Mỹ đã không thỏa mãn được tất cả những kỳ vọng của giới ly khai Trung Quốc. Tuyên bố với hãng AFP, bà Tsering Woeser, nữ văn sĩ người Tây Tạng, đã nói : ‘‘Tôi đã đặt rất nhiều hy vọng vào ông Obama và chờ đợi ông trên những vấn đề Nhân quyền, Tây Tạng hay Tân Cương. Nhưng tổng thống Mỹ đã lướt qua các chủ đề này mà không nhấn mạnh đến chúng. Ngay cả khi ông đề cập đến các vấn đề kể trên, cách làm của ông không đủ mạnh mẽ, cho nên tôi cảm thấy thất vọng’’.
Quả là tổng thống Mỹ đã nhắc nhở đến ‘‘các quyền phổ cập’’ của con người tại Thượng Hải, khi ông tiếp xúc với giới sinh viên, và sau đó, nhân cuộc họp báo với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tại Bắc Kinh. Tuy nhiên, không ít người Trung Quốc cảm thấy còn hụt hẫng trước kết quả chuyến viếng thăm của Obama. Trong số này có ông Ngải Vị Vị, nghệ sĩ độc lập rất nổi tiếng của Bắc Kinh, thuộc tầng lớp phản kháng. Ông Ngải Vị Vị nói : ‘‘nhiều người Trung Quốc, đặc biệt là giới trẻ, mong muốn một xã hội cởi mở hơn, công bằng hơn. Dó đó, họ cần đến sự yểm trợ của các lãnh đạo nước ngoài’’.
Theo ông Ngải Vị Vị, tổng thống Mỹ chưa nhận thức được đầy đủ rằng việc Bắc Kinh không tôn trọng tự do ngôn luận, và sự thiếu vắng Nhân quyền cũng như một thể chế pháp trị là một ‘‘mối đe dọa’’ không riêng gì cho sự ổn định của Trung Quốc mà cho cả thế giới. Ông Ngải Vị Vị nói : ‘‘nếu tổng thống Obama không ý thức được điều này thì chuyến viếng thăm của ông chỉ là một sự thất bại…Tôi đồng ý với một số bài bình luận, theo đó tổng thống Mỹ đã tiến hành một cuộc trình diễn ngoạn mục theo phong cách Hollywood. Nếu ông ta không nỗ lực thêm nữa, thì người Trung Quốc sẽ thất vọng với các giá trị phổ cập và bởi Hoa Kỳ’’.
Thái độ bất bình của ông Ngải Vị Vị còn bắt nguồn từ việc tổng thống Obama đã không phản ứng gì về hàng loạt các vụ sách nhiễu các nhà đối lập, xảy ra nhân chuyến viếng thăm Trung Quốc của ông. Như nhiều lần trước đây, khi có lãnh tụ nước ngoài công du hoặc vào thời điểm công luận thế giới chú ý đến Trung Quốc, Bắc Kinh đã theo dõi chặt chẽ các nhà ly khai và những người công dân từ nông thôn lên thành phố dâng kiến nghị. Một số các nhà đối lập, lần này đã bị bắt giữ. Ông Ngải Vị Vị kết luận : ‘‘ông Obama đến Trung Quốc và một số người bị bắt giữ vì sự việc này. Dó đó, ông không thể lẩn tránh vấn đề. Ông ta không thể thoái thác rằng ông ta sẽ đề cập đến vụ việc này vào năm tới hay trong một dịp khác, khi trong thời gian đó, người Trung Quốc bị tống giam’’.
Một nhà ly khai khác, luật sư Lý Phương Bình tỏ ra rộng lượng hơn, cho dù ông đã bị công an giới hạn quyền đi lại. Ông Lý Phương Bình cho biết : ‘‘Tất nhiên, tôi đã chờ đợi nhiều hơn, nhưng những điều diễn ra cũng có thể được lý giải bởi tình hình kinh tế’’. Tuy vậy, ít ai có thể tán dương các thành qủa mà tổng thống Mỹ đã gặt hái được trong lãnh vực Nhân quyền tại Trung Quốc. Nhiều nhà quan sát nhận xét : chế độ cộng sản Trung Quốc đã không trả tự do cho một nhà ly khai nào, nhân chuyến viếng thăm của Obama như trước đây, khi các vị tổng thống Mỹ khác công du nước này.
