Trong chuyến thăm viếng kết hợp công tác tại Việt Nam hôm 19-11 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Nội Vụ Anh, ông David Hanson, cho biết gần sáu trăm ngừơi Việt đang bị giam cầm tại Anh, trong đó có nhiều tội phạm buôn bán ma tuý hoặc trồng cây cần sa.
Tại cuộc họp với đại diện Bộ Công An CSVN để trình bày và tìm kiến sự hợp tác trong lãnh vực an ninh, phòng chống khủng bố, di cư bất hợp pháp, ông David Hanson cho biết hiện có gần sáu trăm ngừơi Việt đang bị giam giữ tại Anh, trong đó chủ yếu là các tội phạm chuyên buôn bán ma tuý hoặc trồng cây cần sa.
Ông nói có hai vấn đề nổi bật liên quan đến lãnh vực tội phạm của ngừơi Việt ở Anh quốc, thứ nhất là nhiều ngừơi đi theo con đường mua bán ma tuý và trồng cần sa, thứ nhì là nhiều ngừơi nhập cư vào nứơc Anh một cách bất hợp pháp để rồi bị lường gạt, bị bóc lột và thậm chí bị ép buộc hành nghề mãi dâm để kiếm sống.
Một nhân viên ngoại giao tại Toà đại sứ Anh quốc ở Hà Nội, không muốn nêu tên, sau đó xác nhận lời ông thứ trưởng Bộ Nội Vụ Anh: “Quả thật có mấy trăm ngừơi Việt đang ở trong các nhà tù của nứơc Anh mà phần lớn là tội phạm liên quan đến ma tuý.”
Vẫn theo lời ngừơi nhân viên ngoại giao này, đây là vấn đề mà chính phủ Anh muốn hợp tác với chính phủ Việt Nam để giải quyết.
***
Vậy những ngừơi Việt đang bị giam giữ ở Anh là ai, họ đến Anh quốc bằng cách nào, tại sao họ chọn lựa cách sống bấp bênh nguy hiểm như vậy?
Một ngừơi Việt định cư tại Anh hơn ba chục năm qua, ông Vũ Khánh Thành, cựu nghị viên thành phố Hackney, hiện là chủ tịch hội An Việt chuyên giúp đỡ ngừơi tị nạn Việt Nam, nói rằng những ngừơi nhập cư vào Anh trái phép không phải là thành phần giàu có ở quê nhà, và khi đi như vậy họ phải chi khá nhiều tiền:
“Để có thể sang Âu Châu được ngừơi ta phải trả từ mừơi ngàn cho tới hai mươi ngàn bảng Anh. Nhiều tiến thì đi máy bay, ít tiền thì đi qua đường bộ sang Nga rồi từ Nga vào các nứơc như Đông Âurồi từ Đông Âu họ đưa vào đây.”
Sở dĩ nhiều ngừơi nhắm nứơc Anh mà đến, ông Vũ Khánh Thành giải thích tiếp, là vì chính sách của nước Anh tương đối nhân đạo , kiếm việc làm cũng dể , cũng không thường xuyên bị cảnh sát rình bắt như bên Đức hay bên Pháp. Mặt khác, một ngừơi đến nứơc Anh dù là bất hợp pháp vẫn được hưởng tiền trợ cấp:
“Tiền trợ cấp đó khoảng bảy tám chục bảng Anh một tuần trong vòng một năm. Nếu ốm đau bệnh tật thì cũng được đi bác sĩ miễn phí. Con cái của họ sinh ra ở nứơc Anh thì cũng được trợ cấp y như ngừơi bản xứ vậy. Thành thử việc nhập cư sang nứơc Anh này là ưu tiên không những cho ngừơi Việt Nam mình mà còn cho ngừơi các sắc tộc khác.”
***
Kết quả một cuộc nghiên cứu mới đây về tình trạng di dân bất hợp pháp đến nứơc Anh, do London School Of Economics thực hiện, cho thấy có tới bảy trăm ngàn ngừơi đủ các sắc tộc đã đến Anh bất hợp pháp trong vòng mấy năm qua.
Theo dự đoán của ông Vũ Khánh Thành, khoảng mười ngàn ngừơi Việt đã nhập cư theo kiểu này vào nứơc Anh. Nếu so sánh với số lượng các di dân bất hợp pháp từ các nứơc khác đặt chân lên đất Anh thì con số mừơi ngàn ngừơi Việt không phải là nhiều.
Điều đáng nói ở đây, là một số ngừơi Việt khi mới đến mà chưa tìm được công ăn việc làm thì đã bị lôi cuốn vào những hoạt động liên quan đến ma tuý. Cũng có ngừơi kiếm được việc rồi nhưng vì muốn nhanh chóng làm giàu nên đi trồng cây cần sa để bán. Hậu quả là mấy trăm ngừơi Việt phạm pháp bị bắt bị bỏ tù là vậy.
Chế độ nhà tù bên nứơc Anh cũng rất nhân đạo. Nhiều ngừơi Việt Nam nói đùa với nhau là đi nghỉ mát chứ không phải đi tù là bởi vì ở tù được chăm sóc tử tế, được ăn uống đầy đủ, có nhân viên xã hội đến chăm sóc, được báo chí bằng tiếng Việt, mỗi ngày chỉ phải ở trong phòng riêng của mình một số thời gian thôi, còn thì được ra ngoài đánh volley ball hay học nghề vân vân... Do đó họ coi chuyện đi tù không có gì khổ cả. Nếu bị bắt gởi về thì lại được một uỷ ban di dân của Liên Hiệp Quốc đặt tại Anh trợ giúp cho 3,500 bảng Anh, được vé máy bay miễn phí về Việt Nam nữa. Họ không mất gì cả, do đó mục tiêu đến Anh là điểm đích cuối cùng của những ngừơi di dân bất hợp pháp.
***
Tuy nhiên, dù thế nào thì cuộc sống và đường đi nứơc bứơc của ngừơi Việt nhập cư bất hợp pháp hay lao động bất hợp pháp tại Anh vẫn bị hạn chế nếu không muốn nói là lúc nào cũng phải cảnh giác để không rơi vào tầm kiểm soát của nhà chức trách xứ này.
Từ London, một tu sĩ công giáo ngừơi Việt, linh mục Huỳnh Chánh, nói là không dể tiếp cận ngừơi Việt cư ngụ bất hợp pháp ở Anh: “Ở đây những ngừơi bất hợp pháp mà đi lễ nhà thờ thì họ cũng ra về sớm thôi, họ không dám gặp linh mục đâu. Chắc có lẽ họ biết cảnh sát cũng tới nhà thờ này. Có nhiều giáo dân năng lui tới nhà thờ họ biết một số ngừơi đang gặp hoàn cảnh khó khăn thì họ báo cho biết để giúp. Nếu gặp trực tiếp là ở chỗ khác, thí dụ đi ăn cưới gặp ngừơi lạ mặt thì chào nhau vậy thôi, bà con họ cảnh giác lắm, họ sợ này sợ kia vậy đó.”
Và không phải ngừơi Việt cư ngụ bất hợp pháp nào ở Anh , linh mục Huỳnh Chánh khẳng định, cũng cả gan đi mua bán ma tuý hoặc trồng cần sa. Nhiều ngừơi xin đi làm làm trong các quán ăn, các tiệm móng tay hoặc những nghề tay chân khác.
Được biết trong chuyến đi Việt Nam tháng trứơc, thứ trưởng Bộ Nội Vụ Anh đã gặp thứ trưởng Bộ Công An Trần Quang Đại để thảo luận về việc mở rộng một thỏa thuận song phương đã ký từ tháng Tám 2008, qua đó ngừơi Việt bị kết án và bị giam giữ tại Anh được chuyển về Việt Nam để thọ án và ngược lại.
Dứơi mắt chính phủ Anh, đưa những phạm nhân ngừơi Việt về giam giữ tại quê nhà của họ thì tốt hơn vì được ở gần thân nhân của họ hơn.
Thế nhưng thực tế cho thấy vì chính sách nhân đạo nên giữ một lúc gần sáu trăm ngừơi Việt trong nhà tù Anh là cả một gánh nặng về kinh tế. Ông David Hanson cho biết phí tổn trung bình mà chính phủ Anh bỏ ra để nuôi giữ một tù nhân là sáu chục ngàn đô la một năm.
Ông Mark Kent, đại sứ Anh quốc tại Hà Nội, cho hay chính phủ London vẫn mở rộng cửa cho ngừơi nhập cư hợp lệ chứ không vì tệ trạng tội phạm Việt Nam mà quản lý gắt gao công dân Việt sống hợp pháp ở Anh.
Năm 2008, số visa cấp cho du học sinh Việt sang Anh tăng 6%.
